Etibarlılıq həlledici amilə çevriləndə: Bakı yeni enerji arxitekturasının mərkəzində

Bakı şəhəri Avrasiyanın enerji siyasətinin müəyyən edildiyi əsas məkana çevrilir. Paytaxtda Cənub Qaz Dəhlizi və Yaşıl Enerji üzrə nazirlərin növbəti görüşləri baş tutur. Bu tədbirlər Azərbaycanın sadəcə qaz ixracatçısı deyil, həm də elektrik enerjisi təmin edən strateji transformasiya keçdiyini göstərir. Ölkə indi həm ənənəvi yanacaq, həm də ekoloji təmiz enerji ilə Avropa bazarında mövqeyini bərkidərək tam bir enerji təchizatçısı kimi çıxış edir.

Dünyada baş verən siyasi gərginliklər və müharibələr enerji yollarının nə qədər həssas olduğunu göstərdi. Ukrayna və Yaxın Şərqdəki hadisələr fonunda Avropa öz mənbələrini sürətlə dəyişməyə çalışır. Belə bir vaxtda uzunmüddətli və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaşların dəyəri kəskin şəkildə artıb. Azərbaycan bu çətin günlərdə Rusiya qazından asılılığın azalmasında böyük pay sahibi olub. Avropa rəsmiləri bildirir ki, Xəzər qazı qitənin enerji təhlükəsizliyi üçün ən vacib amillərdən biridir və ölkəmiz etibarlı tərəfdaş statusunu doğruldub.

Rəqəmlər Azərbaycanın enerji sahəsindəki gücünü aydın şəkildə əks etdirir. 2025-ci ildə ölkədə qaz hasilatının 51,5 milyard kubmetrə çatdığı bildirilir. Bunun böyük hissəsi Avropa, Türkiyə və Gürcüstan bazarlarına göndərilir. Təkcə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə indiyədək Avropaya 56 milyard kubmetr qaz ötürülüb. Bu ixrac həm də ölkə iqtisadiyyatına milyardlarla avro gəlir gətirib. Gələcəkdə kəmərlərin gücünün artırılması ilə daha çox yanacağın Avropa bazarına çıxarılması planlaşdırılır, bu da təbii qaz ixracı potensialını daha da artıracaq.

Azərbaycan tərəfi həm də ekoloji təmiz layihələrə böyük sərmayə qoyur. "Xızı-Abşeron" və "Qaradağ" kimi günəş və külək stansiyaları artıq qaz qənaətinə və emissiyaların azalmasına kömək edir. Məqsəd 2032-ci ilə qədər 8 giqavat həcmində yaşıl enerji istehsal etməkdir. Eyni zamanda, Mərkəzi Asiya və Xəzər dənizindən keçən yeni enerji dəhlizləri qurulur. Bu layihələr Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstanı vahid sistemdə birləşdirəcək. Beləliklə, ölkə bərpa olunan mənbələr vasitəsilə gələcəyin enerji xəritəsini yenidən cızır.

Yekun olaraq, Bakıdakı müzakirələr enerji təminatı ilə ətraf mühitin qorunması arasında yeni tarazlıq yaradır. Son illər göstərdi ki, alternativlər hazır olmadan ənənəvi mənbələrdən imtina etmək böyük risklər yarada bilər. Azərbaycan həm qaz, həm də elektrik enerjisi sahəsindəki layihələri ilə bu boşluğu doldurur. Geosiyasi çətinliklər dövründə Bakı Avropanın enerji ehtiyaclarını qarşılayan proqnozlaşdırıla bilən və mühüm bir mərkəz olaraq öz yerini daha da möhkəmləndirmiş olur.