Albaniya gələcəkdə TAP vasitəsilə qaz tədarük həcmlərinin artırılmasında maraqlıdır - Səfir (ÖZƏL MÜSAHİBƏ)

Albaniyanın Azərbaycandakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri Besart Kadia Trans-Adriatik qaz kəməri (TAP) vasitəsilə 2026-cı ildə Azərbaycan qazının tədarükünün başlanmasının ölkənin enerji balansına müsbət və strateji təsir edəcəyini bildirib. Səfir bu tədarükün Albaniyanın enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcəyini vurğulayıb. Bu addım ölkənin enerji balansının şaxələndirilməsinə və hidroenerjidən asılılığın azaldılmasına kömək edəcək, həmçinin enerji sisteminin sabitliyini artıracaq. Bu təşəbbüs ikitərəfli əməkdaşlığın genişlənməsinə əsaslanır. Kadia qeyd edib ki, 2023-cü ilin may ayında iqtisadi, sənaye və texnoloji əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupunun ilk iclası bu münasibətləri möhkəmləndirib.

Xüsusilə, Azərbaycanın energetika naziri Pərviz Şahbazovun 2025-ci ilin aprelində Albaniyaya səfəri zamanı təqdim edilən Korça şəhərindəki ‘Nur’ qazlaşdırma layihəsi tərəfdaşlığın konkret nəticələrə çevrildiyini aydın göstərir. TAP vasitəsilə qaz tədarükü uzunmüddətli strateji əlaqələri əks etdirir. Bu, Albaniyanın enerji təhlükəsizliyini dəstəkləyir, eyni zamanda Azərbaycanın regional enerji sabitliyinin təminatında əsas tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir. Səfir qeyd edir ki, ilkin mərhələdə nəzərdə tutulan 0,16 milyard kubmetr həcm Albaniyanın qazlaşdırılması prosesi üçün mühüm ilk addımdır. Albaniya daxili infrastruktur və regional əlaqələrin inkişafı ilə paralel olaraq, gələcəkdə bu qaz həcmlərinin artırılmasında açıq şəkildə maraqlıdır.

Albaniya Korça şəhərinin qazlaşdırılması, yeraltı qaz anbarlarının yaradılması və transsərhəd qaz ötürmə sistemlərinin inkişafı istiqamətində Azərbaycanın rolunu yüksək dəyərləndirir. Hər iki ölkə İon-Adriatik qaz kəməri layihəsini və Avropa İttifaqının Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsi təşəbbüslərini dəstəkləyir. Albaniya hazırda qaz sənayesinin inkişafı üzrə Baş Planını yeniləyir. SOCAR və onun aidiyyəti strukturlarının texniki dəstəyi ilə qaz nəqli sisteminin ötürücülük qabiliyyəti artırılır, bu da gələcəkdə qaz tədarükü həcmlərinin mərhələli artırılması üçün güclü zəmin yaradır. Korçanın qazlaşdırılması pilot layihə sayılır və TAP vasitəsilə qaz tədarükü davamlı olduqca, bu şəbəkələrin ölkənin digər şəhərlərinə genişləndirilməsi planlaşdırılır. Bu genişlənmə prosesi SOCAR ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində, mərhələli və əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçiriləcəkdir. Ortaq məqsəd enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və dayanıqlı iqtisadi inkişafı dəstəkləməkdir.

Enerji sahəsindən əlavə, Albaniya nəqliyyat, logistika, turizm, kənd təsərrüfatı və infrastrukturun inkişafı sahələrində Azərbaycan investisiyalarını gözləyir. Alban şirkətləri Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpası layihələrində iştirak etməyə də maraq göstərir, çünki bu, təcrübə bölüşmək və texnologiya təqdim etmək üçün yaxşı imkan yaradır. Səfir bildirib ki, Albaniya Azərbaycan və Ermənistan arasında dialoqda müşahidə edilən müsbət irəliləyişləri alqışlayır. Biz hər iki ölkənin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınmasına dəstəyimizi təsdiqləyirik, çünki konstruktiv dialoq regionda uzunmüddətli sülhün açarıdır. Gələcəkdə Tiranada İqtisadi, Sənaye və Texnoloji Əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupunun ikinci iclası keçiriləcək. Həmçinin Albaniya Prezidenti Bayram Beqayın mart ayında Bakıya səfəri və Baş nazir Edi Ramanın 2026-cı ildə Bakıda “WUF13” çərçivəsindəki görüşlərdə iştirakı gözlənilir. Bu hadisələr ikitərəfli əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə xidmət edəcək.