Azərbaycan adları

təxəllüs azərbaycan mənşəli aktyoru Əbülhəsən Məmmədova məxsusdur.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ana + qız sözlərindən düzəlib. «Böyük qız» deməkdir.

kişi adı, sadə, Anara // Anarə qadın adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «anmaq» felindən olub. «Yada salar, xatırlar» deməkdir.

qadın adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli ana + ş (əzizləmə mənası bildirən şəkilçi). «Əziz ana» deməkdir. Çox vaxt valideynlərdən birinin anasının adını daşıyan qızlara verilən ikinci addır.

qadın adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli ana + sı (mənsub. şəkilçi – si). «Əziz anam, anamız» deməkdir.

kişi adı, düzəltmə türk mənşəli Anadolu (top.) + lu. «Anadoludan olan, anadolulu» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ana (qadın, valideyin) + xanım (titul) sözlərindən düzəlib. «Ana qədər yaxın, mehriban xanım» deməkdir.

qadın adı, sadə, ərəb mənşəli, «aqibət» – tale deməkdir.

kişi adı,sadə, Aqilə qadın adı, düzəltmə, ərəb mənşəli, «aqil» – ağıllı, kamallı, dərrakəli, həddi – buluğa çatmış mənasındadır.

familiya, Aqil şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Etnonim mənşəlidir.

kişi adı, sadə, «ağtəhər», «ağ üzlü», «ağ çöhrəli» deməkdir. Bu sözdən şəxs adı kimi ilk dəfə C. Cabbarlı istifadə etmişdir. Müəllif «Od gəlini» pyesində Babəkin başçılıq etdiyi xürrəmilər hərəkatını yatırdan ərəb sərkərdəsi Afşini Aqşin kimi təqdim etmişdir.

kişi adı, sadə. Qədim türk dillərində «ada» mənasında işlənmişdir.

kişi adı, sadə. Aran top.– dən götürülüb.azərbaycan mənşəli «aran» – isti ölkə, düzənlik deməkdir.

familiya, Aran top.– dən və – lı (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi) şəkilçi– sindən əmələ gəlmişdir.

qadın adı, sadə, fars mənşəli «arəstə» – bəzənmiş, bəzəkli, xoşa gələn deməkdir.

kişi adı, sadə, Araz çayının adından götürülüb.Təxəllüs kimi azərbaycan mənşəli xalq şairi Məmməd İnfil oğlü İbrahimova məxsusdur.

familiya, Araz // Aras hidr.– indən və – lı (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi) şəkilçi– sindən əmələ gəlmişdir.

kişi adı, sadə, Arifə qadın adı, düzəltmə, ərəb mənşəli, «arif» – hər şeydən xəbərdar, tez başa düşən, anlayan deməkdir.Təxəllüs kimi azərbaycan mənşəli xalq şairi Hüseyn Camal oğlu Hüseynzadəyə məxsusdur.

kişi adı, sadə, qədim azərbaycan mənşəli «arıx» – pak, təmiz deməkdir.

familiya, Arıx şəxsi ad + ov (a) (rus familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə. qədim türk yazılı abidələrində bitki adı (zirə) kimi «artan, çoxalan» deməkdir.

müşəxsi ad, sadə, fars mənşəli «ar(e)zu» – istək, dilək, həvəs sözündəndir.

kişi adı, düzəltmə, fars mənşəli «ar(e)zumənd» sözündən olub, «arzu olunan», «istənilən» deməkdir.

familiya, Arzuman şəxsi ad + lı (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Arzuman şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, mürəkkəb Azərbaycanın Şirvan zonasında xüsusilə geniş yayılmış addır. Həmin zonada «aşafatma» sözü «göy qurşağı» mənasında işlənir. Antroponimin Ayişə və Fatimə (Məhəmməd peyğəmbərin arvadı və qızı) sözlərindən düzəldildiyi və ya türk mənşəli «aşa» (çox. artıq) + ərəb mənşəli, «fatimə» (qız) sözlərindən olub «daha qız bəsdir» mənasını ifadə etdiyi də güman olunur.

qadın adı, sadə, qədim türk «əsən» – «sağ – salamat» sözünün dünyanın bir çox dillərinə keçərək dəyişməsinin nəticəsidir. Məs: fransız dilind «assen» (sağlamlıq) sözü işlənməkdədir. Asena XII əsr Bolqar çarının adı olmuşdur.

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli Yosafat (tanrı hökm verdi) adının ərəb mənşəli, formasıdır. Əfsanəvi Süleyman peyğəmbərin ağıllı və tədbirli vəzirinin adı olmuşdur.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «asif» – şiddətli külək, tufan, qasırğa, boran deməkdir.

kişi adı, sadə, Asimə qadın adı, düzəltmə, ərəb mənşəli, «asim» – ismətli, namuslu; ismətini, namusunu qoruyan deməkdir. Mədinə şəhərinin qədim adı olan Yəsrib Asim kimi də işlədilmişdir. Onu obrazlı şəkildə «Məhəmmədi qoruyan, müdafiə edən» kimi mənalandırırlar.

müşəxsi ad, sadə, fars mənşəli «asiman» – səma, göy, göy qübbəsi deməkdir.

familiya, Asim şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, Aşiqə qadın adı, düzəltmə, ərəb mənşəli, «aşiq» – sevmiş, sevən, vurğun, sevgili deməkdir.

qadın adı, sadə, qədim aysorca «gündoğan» deməkdir. Müasir ərəb mənşəli, «qadın hakim» mənasında işlədilir.

qadın adı, mürəkkəb, Asiya // Asya + azərbaycan mənşəli bəyim sözlərindən düzəlib. «Hakim xanım» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, Asiya // Asya + azərbaycan mənşəli xanım sözlərindən düzəlib. «Hökmdar xanım» deməkdir.

kişi adı, sadə, qədim türk mənşəli «arslan» (heyvanların şahı sayılan «şir» deməkdir) sözündəndir. Türk qəbilələrindən qaraxanilərdə və səlcuqlarda titul kimi də işlədilmişdir.

familiya, Aslan şəxsi ad + lı (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Aslan şəxsi ad + oğlu («zadə» şəkilçi– nin azərbaycan mənşəli qarşılığı).

familiya, Aslan ş.a. + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Aslan şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir) şəkilçi– si.

kişi adı, sadə, azərbaycan mənşəli «aşmaq» felindən düzəlib. «Üstün gələn», «qalib gələn» deməkdir.

qadın adı, sadə, fars mənşəli «asudə» – sərbəst, rahat, dinc deməkdir.

kişi adı, sadə, Aşura qadın adı, düzəltmə 1. Ər «aşur» – ongünlük, dekada; «aşura» – məhərrəm ayının onuncu günü deməkdir. 680 – ci il məhərrəm ayının onunda Kərbəlada Yezidin qoşunları Hüseynin tərəfdarlarına qalib gəlmişdilərəb mənşəli, 2. Əfsanəyə görə baş allah Assuriya padşahlarının himayəçisinin adı Aşşur idi. O, padşahları istilaçı yürüşlərə, düşmənlərə qarşı amansız olmağa ruhlandırırmış. Digər tərəfdən, qədim türk yazılı abidələrində «asur» – cin, şeytan, iblis mənasında işlənir.

kişi adı, mürəkkəbAşur şəxsi ad + bəy (titul) sözlərindən düzəlib.

familiya, Aşurbəy şəxsi ad + li (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Aşurbəy şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb Aşur + Əli sözlərindən düzəlib. Şiəlik təriqəti ilə bağlıdır.

familiya, Aşurəli şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Aşur şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, azərbaycan mənşəli «ata» – sahib, böyük, tərbiyəçi, valideyn deməkdir. Təxəllüs kimi azərbaycan mənşəli tənqidçisi, filosof Asif Qasım oğlu Əfəndiyevə aiddir. «Müdrik» mənasını ifadə edir.

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ata (böyük) + baba (əcdad, nəslin başçısı, atanın atası) sözlərindən düzəlib. «Böyük baba, ulu baba» deməkdir.

familiya, Atababa şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ata (böyük) + bala (övlad, uşaq) sözlərindən düzəlib. «Böyük övlad, böyük oğul» deməkdir.

familiya, Atabala şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ata (böyük) + bəy (titul). İlkin variantda vəzifə adı olub tərbiyəçi, qəyyum funksiyalarını yerinə yetirən şəxslərə verilmişdir. azərbaycan mənşəli tarixində atabəylik Eldəgizlər (Atabəylər) sülaləsinin banisi Şəmsəddin Eldəgizin (XII əsr) adı ilə bağlıdır. Müasir antroponimiyada bu ad «böyük bəy» mənasını saxlamışdır.

familiya, Atabəy şəxsi ad + li (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Atabəy şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli ata (böyük) + can (əziz) sözlərindən düzəlib. «Əziz ata» deməkdir.