Azərbaycan adları

müşəxsi ad, sadə, fars mənşəli «yadeqar» – xatirə üçün (xatirə olaraq) verilən; qalan, saxlanılan şey deməkdir. Bu ad adətən doğularkən valideyinlərindən birini, xüsusilə ananı itirmiş uşaqlara verilir.

familiya, Yadigar şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli «Yapet» adının ərəb mənşəli, forması olub Nuh peyğəmbərin üç oğlundan (Yafəs, Sim, Ham) birinin adıdır. Mənası «Allah genişləndirər; genişlik açıqlıq» deməkdir.

kişi adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yağ («yağmaq» felindən) + qədim türk mənşəli mur (su) sözlərindən düzəlib. «Yağış, yağıntı», məcazi mənada «xeyir, ruzi, bərəkət» deməkdir.

kişi adı, sadə, azərbaycan mənşəli «yalçın» – dik, sıldırım, çılpaq (qaya) mənasını bildirir. Məcazi mənada «əzəmətli, möhtəşəm, mübariz, dözümlü» deməkdir.

familiya, Yalçın şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «yanmaq» felindən və feli sifət şəkilçi– sindən (ar) düzəlmişdir. «Od kimi yanan, alovlanan» deməkdir.

kişi adı, sadə, latın mənşəli «yaniarius» – Qriqori təqvimində ilin birinci ayı (31 gün). qədim Roma allahı Yanusun şərəfinə adlandırılmışdır. azərbaycan mənşəli antroponimiyasında əsasən qışda, ilin əvvəlində, xüsusilə yanvar ayında doğulan oğlan uşaqlarına verilən addır.

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli İakov // Yakov adının ərəb forması olub «dabanbasdı, ardınca gedən, izi ilə gedən» deməkdir. Peyğəmbərlərdən biri, İbrahimin nəvəsi, İshaqın oğlu, əfsanəvi gözəlliyi ilə şöhrət tapmış Yusifin atasının adıdır. Qardaşları Yusifi quyuya saldıqdan sonra ağlamaqdan gözləri kor olmuşdur. Klassik ədəbiyyatda Yaqub – oğul həsrəti çəkən kədərli ata kimi xatırlanır. Hazırda da «vəfalı ata» mənasında işlənir.

familiya, Yaqub şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, sadə. Əsli yunanca «yaxont» sözündən olub ərəb mənşəli, qırmızı rəngli parlaq, qiymətli daş adıdır.

qadın adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «yaraşıq» – bəzək, zinət, süs; gözəllik deməkdir.

kişi adı, mürəkkəb, fars mənşəli yar (dost) + ərəb mənşəli, Əli (imam) sözlərindən düzəlib. «Əlinin dostu, Əlinin tayı» deməkdir.

familiya, Yarəli şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, fars mənşəli yar (dost, yoldaş) + ərəb mənşəli, Məmməd=Məhəmməd (peyğəmbər) sözlərindən düzəlib. «Peyğəmbərin dostu, Məhəmmədin yoldaşı» deməkdir.

familiya, Yarməmməd şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, mürəkkəb, fars mənşəli yar (dost) + ərəb mənşəli, ullah (allah) sözlərindən düzəlib. «Allahın dostu» deməkdir.

familiya, Yarulla şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli yaşa («yaşamaq» felinin kökü) + r=ar (feli sifət şəkilçi– si.). «Yaşayan, diri, həyatda olan, var olan» deməkdir. C. Cabbarlının «Yaşar» əsəri səhnələşdirildikdən sonra bu ad xalq arasında geniş yayılmışdır. Bəzi tədqiqatçılar həmin adın XVII əsrə aid mənbələrdə qeydə alındığını göstərirlərəb mənşəli,

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli «İoasaf» adının ərəb forması olub «allah topladı, tanrı yığdı» deməkdir.

qadın adı, sadə, qədim yunanca «yasmin», ərəb mənşəli, «yəsmin» sözünün fars variantı olub ağ, bənövşəyi rəngli, xoş iyli salxımvari çiçək adıdır.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «yasin» – «Quran»ın surələrindən birinin adıdır. Surə «ya» və «sin» hərfləri ilə başlayır.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «yasir» – rahatlandıran, yüngülləşdirən, rahat edən mənasındadır.

müşəxsi ad, sadə, fars mənşəli «yavər» – yardımçı, köməkçi; müavin, adyutant deməkdir.

familiya, Yavər şəxsi ad + li (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Yavər şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, qədim türk mənşəli «yavuz» – zəhmli, dəhşətli, qorxunc; hamının qorxduğu, çəkindiyi adam deməkdir. İlk dəfə türk sultanı I Səlim bu sözü ləqəb kimi qəbul etmişdir. Sonralar ləqəb şəxs adına çevrilmişdir. Müasir ad vermədə sözün məcazi mənası – «şan – şöhrətli hökmdar» anlamı əsas götürülür.

familiya, Yavuz şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, sadə, azərbaycan mənşəli «yaxşı» – bəyənilən, pis olmayan, sevilən, müsbət xüsusiyyətlərə malik olan deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaxşı (xoşagələn) + fars mənşəli gül (çiçək) sözlərindən düzəlib. «Xoşagələn gül, çiçək» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaxşı (xoşagələn) + ərəb mənşəli, nisə (qız, qadın) sözlərindən düzəlib. «Xoşagələn qız, bəyənilən qız» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaxşı (xoşagələn) + qız sözlərindən düzəlib. «Xoşagələn qız» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaxşı (xoşagələn) + xanım (titul) sözlərindən düzəlib. «Xoşagələn, bəyənilən qız, qadın» deməkdir.

müşəxsi ad, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «yaylaq» – yay aylarını keçirmək üçün sərin və səfalı yer deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaz (bahar) + fars mənşəli bahar (yaz) sözlərindən düzəlib. «Bahar qızı, yaz qızı» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaz (bahar) + bəhər (nəticə, meyvə, bar) sözlərindən düzəlib. «Yaz meyvəsi, baharın barı, nəticəsi» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaz (bahar) + çiçək (gül) sözlərindən düzəlib. «Yaz gülü, bahar çiçəyi» deməkdir.

qadın adı, mürəkkəb, azərbaycan mənşəli yaz (bahar) + fars mənşəli gül (çiçək) sözlərindən düzəlib. «Yaz gülü, bahar çiçəyi» deməkdir.

qadın adı, sadə, fars mənşəli «yekqane» – bir, tək, bircə, təkcə; başlıca, yalnız, nadir deməkdir. Fars dilində bu sözün «səmimi» mənasına da rast gəlinir.

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli adı olub «allah kömək etdi, allah yardım etdi» deməkdir.

familiya, Yelizar şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Toponim mənşəlidir.

qadın adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «yetmək» felindən düzəlib. «Bəsdir, kifayətdir, bəs edər, daha lazım deyil» deməkdir. Keçmişdə, adətən ailədə qız uşağının çox doğulması ilə bağlı qoyulurdu.

kişi adı, mürəkkəb, ərəb mənşəli, «yədullah» – allahın əli, tanrının əli deməkdir.

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli «Yoxana» və ya «Yexiya» adının ərəb forması olub «allah, tanrı» deməkdir. Əfsanəvi peyğəmbərlərdən birinin adıdır.

familiya, Yəhya şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, sadə, ərəb mənşəli, hərfi mənası «sağ, sağ tərəf» deməkdir. Toponimdən, yəni Yəmən ölkəsinin adından götürülüb. Ölkə Ərəbistan yarımadasının sağ tərəfində yerləşdiyi üçün belə adlanır.

kişi adı, düzəltmə, türk mənşəli «yılmaz» – qorxmaz, qoçaq, cəsarətli deməkdir.

kişi adı, düzəltmə, azərbaycan mənşəli «yolçu» – səfərə çıxmış, yol gedən adam deməkdir. Bu adın daşıyıcısı olan uşaqlar çox zaman valideyinləri səfərdə olarkən, yol gedərkən doğulurdular.

familiya, Yolçu şəxsi ad + y (bitişdirici samit) + ev (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

qadın adı, sadə, azərbaycan mənşəli «yonca» – sulu yerlərdə, çəmənliklərdə bitən çoxillik ot bitkisinin adıdır. «Yaşıllıq, həyat» rəmzi kimi qəbul olunur.

kişi adı, sadə, ərəb mənşəli, «yühənnas» – insanlar, camaat deməkdir.

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli «İonas» adının ərəb forması olub yəhudi dini kitablarında «göyərçin» mənasında izah olunur. Dini əsatirə görə, naqqa balığı tərəfindən udularaq dənizləri gəzən peyğəmbərin adıdır. Türk dilində delfinə də «yunus» deyilir.

familiya, Yunis // Yunus şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

kişi adı, sadə, qədim yəhudi mənşəli «İosif» adının ərəb forması olub «artırılmış, çoxaldılmış» deməkdir. Dini əsatirə görə Yaqub peyğəmbərin sevimli oğlu, Yusif fövqəladə gözəlliyi ilə məşhur olmuş, Misirdə qul kimi satılmış və sonradan peyğəmbər olmuşdur. Ədəbiyyatda gözəllik və sədaqət rəmzi kimi məşhurdur.

familiya, Yusif şəxsi ad + bəy (titul) + li (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Yusif şəxsi ad + li (azərbaycan mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Yusif şəxsi ad + oğlu // qızı (fars mənşəli «zadə» sözünün azərbaycan mənşəli qarşılığı).

familiya, Yusif şəxsi ad + ov (a) (rus mənşəli familiya, düzəldən şəkilçi).

familiya, Yusif şəxsi ad + zadə (fars mənşəli «oğlu» sözündəndir).